“Shqiptarët kanë qenë gjithmonë në anën e duhur të historisë dhe Lufta e Vlorës rikonfirmoi këtë të vërtetë, që na bën edhe sot krenarë”. Kështu u shpreh Kryetari u Kuvendit, Gramoz Ruçi, i cili mori pjesë në ceremoninë e organizuar me rastin 100-vjetorit të Luftës Kombëtare të Vlorës, e cila u zhvillua mbrëmjen e sotme në Sheshin e Flamurit, në qytetin bregdetar.
Ndërsa e cilësoi 100-vjetorin e Luftës Kombëtare të Vlorës, jubile madhështor të historisë sonë, Ruçi tha se “shpallja e pavarësisë, Kongresi i Lushnjës dhe Lufta e Vlorës janë tre harqe triumfi, për tri ngjarje madhore të historisë së Shqipërisë, të cilat plotësuan dhe garantuan njëra-tjetrën”.
“Në janar të vitit 1920, Kongresi i Lushnjës vendosi që Shqipëria e pavarur të ishte Shqipëri parlamentare, hodhi themelet e saj, përmbylli periudhën e shtetformimit dhe nisi të ndërtojë arkitekturën institucionale të shtetit të pavarur shqiptar. Vetëm pak muaj pas Kongresit tregoi e garantoi se nuk mund të kishte as Shqipëri sovrane, as Shqipëri parlamentare, me Vlorën e pushtuar, duke u bërë një nga ngjarjet me rrezatuese të historisë sonë. Lufta Kombëtare e Vlorës vulosi fitoren e parlamentarizmit që u themelua në Lushnjë”, – tha Ruçi.
Të dyja këto ngjarje, sipas tij, “ishin prova të fuqishme të zhvillimit politik të shoqërisë shqiptare, të rritjes së ndërgjegjes kombëtare dhe të bashkimit në emër të sovranitetit e integritetit të Shqipërisë”.
“Nuk është koincidencë, por një imperativ historik që fillimi i parlamentarizmit, si shtyllë e Republikës, dhe Lufta e Vlorës të rrinë kaq pranë njëra-tjetrës. Vetëm pak muaj më vonë, më 29 maj 1920, Kuvendi i Barçallait, me pjesëmarrjen e përfaqësuesve të gjithë krahinës, vendosi fillimin e Luftës së Vlorës”, shtoi ai.
Ruçi theksoi se “Lufta e Vlorës dhe zhvillime të tjera të kohës i detyruan Fuqitë e Mëdha të llogarisnin shqiptarët si një faktor për ekuilibrat gjeostrategjikë e gjeopolitikë në rajon e më gjerë dhe të hiqnin dorë nga planet për copëtimin e Shqipërisë”.
“Kontributi i saj në shtetformim i detyroi kancelaritë e fuqishme që, edhe përkundrejt interesave të tyre, ta pranonin Shqipërinë në Lidhjen e Kombeve më 17 dhjetor 1920. Lufta Kombëtare e Vlorës nuk i takon vetëm historisë, por qëndron në themelet e të tashmes dhe të ardhmes së Shqipërisë”, – tha Ruçi.
Ai tha se “edhe pse një shtet i ri që vuajti pasojat e marrëveshjeve të padrejta, shqiptarët mbetën në anën e popujve paqedashës”. “Midis kombeve që udhëhiqen nga forca e arsyes dhe jo nga arsyeja e forcës. Kurrë shqiptarët nuk e kanë tejkaluar të drejtën e tyre për t’u mbrojtur. Luftërat që na janë imponuar nuk kanë qene thjesht beteja ushtarake, por ndeshje midis të mirës dhe të keqes, dritës dhe errësirës, dashurisë dhe urrejtjes”, – tha ai.
Ruçi tha se “Lufta e Vlorës ishte një luftë kombëtare”. “Ishte e tillë për nga rëndësia, rrezatimi dhe ndikimi i saj në të ardhmen e Shqipërisë. Për faktin se kapedanët e Luftës së Vlorës nga luftërat vinin dhe drejt luftërave shkonin. Një pjesë e tyre vinin nga luftërat përpjekjet për pavarësi, një pjesë tjetër kishin qenë pjesëmarrës në shpalljen e pavarësisë.Shumica e tyre pas fitores së Vlorës rendën drejt betejave të tjera, ku i thërriti Shqipëria dhe mbrojtja e territoreve të saj. Luftën Kombëtare të Vlorës e bënë heronjtë dhe luftëtarët e saj, çetat vullnetare, e bëri gjithë populli i Vlorës dhe i Labërisë”, – tha ai.atsh
