Dimri, me ditët e tij të shkurtra dhe temperaturat e ulëta, shpesh lidhet me ndryshime në humor dhe rritje të rasteve të depresionit. Ky fenomen është veçanërisht i dukshëm tek ata që vuajnë nga Çrregullimi Afektiv Sezonal (Seasonal Affective Disorder – SAD), një gjendje që karakterizohet nga simptomat e depresionit që shfaqen kryesisht gjatë stinës së dimrit.
Dimri mund të jetë sfidues për shëndetin mendor, por me masat e duhura parandaluese dhe trajtuese, ndikimi i tij mund të minimizohet. Të kuptosh lidhjen midis ndryshimeve sezonale dhe depresionit është hapi i parë drejt ruajtjes së shëndetit mendor optimal.
Faktorët që lidhin dimrin me depresionin
Mungesa e dritës së diellit: Gjatë dimrit, ditët janë më të shkurtra dhe ekspozimi ndaj dritës së diellit zvogëlohet ndjeshëm. Drita natyrale ndihmon në rregullimin e ritmit cirkadian të trupit, i cili ndikon në ciklin e gjumit dhe humorin. Mungesa e dritës mund të çojë në ulje të prodhimit të serotoninës, një kimikat i trurit që lidhet me humorin pozitiv.
Rritja e melatoninës: Errësira e shtuar gjatë dimrit mund të nxitë prodhimin e melatoninës, hormonit që rregullon gjumin. Një nivel i lartë melatonine mund të shkaktojë ndjenjë përgjumjeje dhe lodhjeje, duke kontribuar në simptoma të depresionit.
Izolimi shoqëror: Gjatë muajve të dimrit, aktivitetet jashtë dhe mundësitë për të kaluar kohë me të tjerët, shpesh kufizohen për shkak të motit të ftohtë dhe kushteve të pafavorshme atmosferike. Kjo mund të shkaktojë ndjenja vetmie dhe izolimi.
Ndryshimet në aktivitetin fizik: Në dimër, niveli i aktivitetit fizik zakonisht bie, gjë që mund të ndikojë negativisht në humor. Ushtrimi fizik dihet se ndihmon në reduktimin e stresit dhe përmirësimin e humorit.
Simptomat e depresionit dimëror
Individët që përjetojnë depresion gjatë dimrit mund të shfaqin simptoma të tilla si:
Lodhje dhe mungesë energjie.
Ndjenja trishtimi ose vetmie.
Vështirësi në përqendrim.
Ndryshime në oreks dhe shtim në peshë (zakonisht për shkak të ëndjes për ushqime të pasura me karbohidrate).
Humbi interesi për aktivitete që dikur sjellnin kënaqësi.
Strategji për parandalim dhe trajtim
Terapia me dritë: Për individët që vuajnë nga SAD, terapia me dritë (light therapy) mund të jetë efektive. Kjo metodë përfshin përdorimin e pajisjeve që imitojnë dritën natyrale për të rritur nivelet e serotoninës.
Aktiviteti fizik: Edhe nëse moti është i pafavorshëm, aktiviteti fizik në mjedise të brendshme mund të ndihmojë në përmirësimin e humorit dhe rritjen e energjisë.
Dietë e shëndetshme: Një dietë e ekuilibruar që përmban fruta, perime dhe proteina të pastra mund të kontribuojë në përmirësimin e humorit.
Mbështetje psikologjike: Terapia psikologjike ose grupet mbështetëse mund të jenë një burim i vlefshëm për ata që përjetojnë depresion dimëror.
Natyra: Edhe në ditët me pak diell, kalimi i kohës në ajër të pastër mund të përmirësojë humorin dhe shëndetin mendor.
Por si duhet të mbrohemi
Atëherë çfarë mund të bëni kundër gjithë kësaj stuhie negativiteti?! Duhet të shfrytëzoni sa më shumë orët e dritës natyrore. Duhet të organizoheni për një pushim dreke në ajër të pastër. Dhe në qofte se është e mundur të bëni terapi drite. Pastaj duhet të bëni rreth 30 minuta në ditë aktivitet fizik për 5 ditë të javës dhe të hani shëndetshëm duke përfshirë ushqimet të pasura me vitaminë B(peshk, vezë, bishtajore, arra, tërshërë, banania).
