Gjykata Evropiane e Audituesve (ECA) ka publikuar një raport për sundimin e ligjit në Ballkanin Perëndimor. Sipas këtij raporti Bashkimi Europian ka pasur pak ndikim në avancimin e reformave themelore të sundimit të ligjit. Sipas raportit mbështetja prej 700 milionë euro është çuar dëm pasi bashkë me dialogun politik nuk kanë rezultuar të suksesshme. Raporti i ECA-s kërkon të përcaktojë nëse ky veprim ka qenë në lartësinë e detyrës.
Sipas auditorëve në rajon janë bërë disa reforma teknike dhe operacionale, por në një kontekst të vullnetit të pamjaftueshëm politik dhe mungesës së angazhimit, mbështetja e BE-së ka qenë kryesisht e pamjaftueshme për të trajtuar problemet e vazhdueshme në fusha të tilla si pavarësia e gjyqësorit, përqendrimi i pushtetit, ndërhyrja politike dhe korrupsioni. Shqipëria, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi dhe Serbia janë kandidate, dhe Bosnje-Hercegovina dhe Kosova janë kandidatë potencialë për anëtarësim në BE. Megjithatë, të gjithë ata vazhdojnë të përballen me çështje në lidhje me sundimin e ligjit dhe të drejtat themelore.
Për më shumë se dy dekada, BE-ja është përpjekur t’i ndihmojë ata në zbatimin e agjendës së tyre të reformave. Prioritetet e BE-së për sundimin e ligjit në Ballkanin Perëndimor janë të qarta dhe përgjithësisht përkthehen në veprime specifike sipas instrumentit të para-anëtarësimit. Megjithatë, audituesit arrijnë në përfundimin se rreziqet kryesore për ndikimin e qëndrueshëm të veprimit të tij mbeten të zbutura në mënyrë të pamjaftueshme.
Masat për të adresuar kapacitetet e dobëta administrative dhe vullnetin politik – që të dyja janë thelbësore – janë shumë të pakta dhe shpesh joefektive. Gjithashtu, audituesit vënë në dukje aplikimin jo konsistent të parakushteve për financimin dhe zbatimin e projektit. Në mënyrë të ngjashme, BE-ja shumë rrallë e ka shfrytëzuar mundësinë e pezullimit të ndihmës nëse një përfitues nuk respekton parimet bazë të demokracisë, sundimit të ligjit dhe respektimit të të drejtave të njeriut.
Së fundi “ Mbështetja e BE-së për sundimin e ligjit në Ballkanin Perëndimor nuk ka qenë qartësisht e suksesshme në sjelljen e ndryshimeve me shumicë ”, tha Juhan Parts, anëtar i Gjykatës Evropiane të Audituesve përgjegjës për raportin. “ Përparimi modest i bërë gjatë 20 viteve të fundit kërcënon qëndrueshmërinë e përgjithshme të mbështetjes së BE-së të ofruar në procesin e anëtarësimit. Reformat e vazhdueshme humbasin besueshmërinë nëse nuk japin rezultate të prekshme .”
