Në një intervistë për emisionin Shqip nga Rudina Xhunga në Dritare TV, Profesor Arjan Gjonça, pedagog në London School of Economics (LSE) dhe ekspert i njohur i demografisë, ka shpalosur një analizë të thellë mbi tendencat e reja demografike në Shqipëri.
Gjonça solli të dhëna optimiste që sugjerojnë një kthesë historike në lëvizjen e popullsisë, duke kaluar nga fenomeni i largimit masiv drejt një tendence të re të rikthimit, veçanërisht pas vitit 2020. Gjonca solli në Shqip analizën e të dhënave të fundit mbi migracionin. Profesori theksoi se për herë të parë pas tri dekadash, po vërehet një numër i konsiderueshëm i shqiptarëve që kthehen për të jetuar dhe investuar në atdhe. “Vetëm në vitin 2023, kemi rreth 25,600 shqiptarë të kthyer,” deklaroi profesori, duke iu referuar të dhënave të INSTAT dhe vrojtimeve të Bankës Botërore. Ai shpjegoi se ndryshe nga perceptimi i përgjithshëm, të kthyerit nuk janë vetëm pensionistë, por profesionistë të moshës 35 vjeç e lart, të cilët sjellin me vete kapital dhe kulturë pune perëndimore.
Ekonomia dhe ndryshimi i mentalitetit
Sipas Gjonçës, ky ndryshim vjen si pasojë e përmirësimit të imazhit të Shqipërisë në botë, rritjes së turizmit dhe ngushtimit të diferencave të pagave reale midis Shqipërisë dhe disa vendeve fqinje si Greqia apo Italia, nëse merret parasysh kostoja e jetesës. Ai argumentoi se zhvillimi ekonomik në qytete kyçe si Tirana, Vlora dhe Durrësi ka krijuar mundësi të reja për sipërmarrje të vogla dhe të mesme.
Sfida e plakjes dhe kujdesit social
Megjithatë, profesori i London School of Economics nuk ngurroi të ngrinte alarmin për sfidat e së ardhmes. Plakja e popullsisë dhe rënia e lindshmërisë po krijojnë një situatë të re ku sistemi i pensioneve dhe ai i kujdesit social do të vihen nën presion të madh. “Ne jemi një shoqëri tradicionale ku për të moshuarit kujdeset fëmija i vogël, por kur fëmijët kanë emigruar, kush do të kujdeset për ta?” ngriti pyetjen Gjonça, duke bërë thirrje për politika urgjente dhe holistike nga qeveria. Në përfundim, Arjan Gjonça u shpreh optimist për të ardhmen e vendit, duke theksuar se Shqipëria ka të gjitha potencialet për t’u bërë një vend i jetueshëm, mjafton që të hiqet dorë nga pesimizmi i tepruar dhe polarizimi politik që shpesh verbon gjykimin racional mbi arritjet reale.
