Në dy metra thellësi, nën një mbulesë të tokës bujqësore jashtë qytetit sirian të Raqqa, gjendet një ‘trashëgimi’ e madhe dhe vdekjeprurëse e grupit të Shtetit Islamik, një varr masiv që mbante rreth 3.500 njerëz.
Të intervistuarit e parë mësuan për vendin e varrimit në periferi bujqësore al-Fukheikha muajin e kaluar, më shumë se një vit pasi forcat e mbështetura nga SHBA kapën Raqqën nga IS dhe kur u mbyllën në dyshimin përfundimtar të.
Zbulimi i vonuar është shembulli më i madh i asaj se si është mbjellë dhuna gjatë sundimit të “kalifatit” të Baghouz në jug të vendit, do të korret për vitet që vijnë, thanë diggerët dhe aktivistët.
“Këto janë varret individuale, por prapa nesh, nga pemët, janë varrezat masive të atyre që ekzekutohen nga Daesh (IS),” – tha Asaad Mohammad, asistent 56-vjeçar i forenzikës në vend.
“Ka rreth 2.500-3.000 trupa të vlerësuara atje, plus midis 900 dhe 1.100 trupa në varret individuale, kështu që bëhen të paktën 3.500 gjithsej,” – tha ai.
Tetë varre masive të tjera tashmë janë identifikuar në qytetin verior të Sirisë, duke përfshirë edhe një të quajtur “Panorama”, nga e cila janë zhvarrosur më shumë se 900 trupa.
“Al-Fukheikha është varri më i madh që kur erdhi në Raqqa në 2014”, – tha Mohammad.
Vendndodhja në al-Fukheikha mund të ndihmojë në identifikimin të edhe më shumë njerëzve që mund të jenë me mijëra, fatet e të cilëve mbeten të panjohura, përfshirë të huajt e burgosur nga ISIS.
Sipas Mohammad, personave që ekzekutoheshin u visheshin disa kostume portokalli.
Gazetari amerikan James Foley kishte veshur një kostum të tillë kur u vra dhe analistët besojnë se pamjet e vdekjes së tij tregojnë se ai mund të ketë qenë vrarë rreth Raqqës.
Një tjetër rob amerikan, Kayla Mueller, mendohet se ka vdekur pranë Raqqës. Trupat e tyre nuk janë gjetur kurrë.
“Këto varre masive mbajnë përgjigjet për fatin e njerëzve të ekzekutuar nga luftëtarët e ISIS, të cilët vdiqën në sulme ajrore të koalicionit ose që janë zhdukur”, – tha Sara Kayjali i Human Rights Watch.
“Pa marrë parasysh sa përpiqemi ta mohojmë, puna kundër ISIS-it nuk është aspak e mbyllur. Është e mundshme që puna e vështirë po fillon”,- deklaroi ajo.
