Mediat greke shkruajnë sot se falja e detit nga Edi Rama, Greqisë dhe më pas shkuarja në Hagë e dy vendeve është një mesazh për Turqinë. Sipas tyre, marrëveshja që grekët kanë arritur me Ramën është sukses më i madh se marrëveshja me Italinë dhe Egjiptin.
“Marrëveshja me Shqipërinë për të zgjidhur mosmarrëveshjen mbi delimitimin e zonave detare nga Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë është një sukses më i madh se marrëveshja midis Greqisë dhe Italisë dhe Egjiptit për përcaktimin e zonës ekonomike ekskluzive mes nesh’ nënvizoi për ‘ProtoThema’ një zyrtar i lart grek. Siç shpjegon burimi, marrëveshja e shpallur të martën, 20 tetor në Tiranë u parapri nga gjashtë muaj negociata mes Edi Ramës dhe Athinës.
Askush nuk duhet të harrojë se Shqipëria është mbase vendi më miqësor në rajon ndaj Turqisë, shkruan gazeta greke. Në këtë kuptim, është gjithashtu e rëndësishme që Ankaraja nuk e shtyu Tiranën në drejtim të mohimit të rrugës për një zgjidhje gjyqësore të mosmarrëveshjes. “Ne mund të pajtohemi dhe të zgjidhim problemet dhe përmes negociatave, siç bëmë me Italinë dhe Egjiptin, ne gjithashtu mund t’i gjejmë ato duke përdorur një arbitrim ndërkombëtar në Hagë”,- tha një zyrtar qeveritar në lidhje me marrëveshjen e arritur midis Nikos Dendias dhe Edi Ramës.
Ankimimi i Greqisë dhe Shqipërisë në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë do të bazohet në UNCLOS, Konventën e Kombeve të Bashkuara mbi Ligjin e Detit. Mesazhi që pritet t’i dërgohet Ankarasë nga ndërkombëtarët përmes marrëveshjes greko-shqiptare për të apeluar në Hagë është absolutisht i qartë: si Greqia mundet dhe e gjen gjuhën e përbashkët me të gjitha vendet e rajonit duke zgjidhur mosmarrëveshjet e dekadave dhe e vetmja krizë është me Turqinë, e cila këmbëngul në refuzimin e dialogut të drejtpërdrejtë dhe referimin në arbitrazhin ndërkombëtar?
Në fazën përfundimtare është shtrirja e ujërave territoriale Greke nga 6, sot, në 12 milje detare. Dekreti përkatës për mbylljen e gjireve, një kusht për zgjerimin e e zonës bregdetare, është në qeveri.
Pasi të miratohet, ligji mbi shtrirjen e ujërave territoriale Greke në Detin Jon, nga Ishujt Diapontia në Korfuz deri në Kepin Tainaro, në 12 milje detare, pritet të paraqitet në Parlamentin Grek për votim. Miratimi i shtrirjes së ujërave territoriale në 12 milje detare pritet në javët e ardhshme, me siguri para fundit të vitit 2020. Sapo Greqia të shtrihet me 12 milje detare në detin Jon, marrëveshja greko-shqiptare pritet të vazhdojë.
Lidhur me këtë konsiderohen dy mundësi:
-Dorëzimi njëkohësisht në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë në Hagë të propozimeve për caktimin e zonave detare nga Greqia dhe Shqipëria dhe më pas kundërpaditë.
– Përcaktimi i radhës së dorëzimit nga të dy palët, një rrugë që ndiqet zakonisht në gjykata. Pjesa e parë (Shqipëria ose Greqia) paraqet memorandumin e saj me shkrim, e ndjekur nga paraqitja e pozicioneve të pjesës së dytë. Në fazën e dytë, Greqia dhe Shqipëria do të paraqesin kundërpadinë në të njëjtin rend dhe gjykata do të shqyrtojë argumentet dhe do të nxjerrë verdiktin e saj. Pas kësaj procedure, Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë do të vendosë mbi përcaktimin e shelfit kontinental dhe EEZ midis Greqisë dhe Shqipërisë.
