Një qytet i madh antik është gjetur në Amazonë, i fshehur për mijëra vjet nga bimësia e madhe. Historianët thonë se ky zbulim ndryshon atë që dimë për historinë e njerëzve që jetojnë në Amazonë. Shtëpitë dhe sheshet në zonën Upano në Ekuadorin lindor ishin të lidhura nga një rrjet mahnitës rrugësh dhe kanalesh. Zona shtrihet nën hijen e një vullkani që krijoi toka të pasura për vendasit, por gjithashtu mund të ketë çuar në shkatërrimin e shoqërisë. Ndërsa njiheshin vetëm qytetet në malësitë e Amerikës së Jugut, si Machu Picchu në Peru, besohej se njerëzit jetonin vetëm në mënyrë nomade ose në vendbanime të vogla në Amazon.
“Kjo është më e vjetër se çdo vend tjetër që njohim në Amazon. Ne kemi një pikëpamje eurocentrike të qytetërimit, por kjo tregon se duhet të ndryshojmë idenë tonë për atë që është kultura dhe qytetërimi”, tha Prof Stephen Rostain, drejtor i hetimit në Qendrën për Kërkime Shkencore në Francë, që udhëhoqi kërkimin. Zbulimi i krye pas skanimit të tokës me lazerat e teknologjisë LiDAR.
“Kjo ndryshon mënyrën se si ne i shohim kulturat Amazoniane. Shumica e njerëzve paraqesin grupe të vogla, ndoshta të zhveshur, duke jetuar në kasolle dhe duke pastruar tokën – kjo tregon se njerëzit e lashtë jetonin në shoqëri të ndërlikuara urbane”, tha bashkëautori Antoine Dorison. Qyteti është ndërtuar rreth 2500 vjet më parë dhe njerëzit kanë jetuar atje deri në 1000 vjet, sipas arkeologëve. Është e vështirë të vlerësohet me saktësi se sa njerëz kanë jetuar atje në çdo kohë, por shkencëtarët thonë se janë midis 10,000, nëse jo 100,000. Arkeologët kombinuan gërmimet tokësore me një studim të një zone prej 300 km katrorë duke përdorur sensorë lazer të nga një avion që mund të identifikonte mbetjet e qytetit nën bimët dhe pemët e dendura.
Kjo teknologji LiDAR gjeti 6000 platforma drejtkëndëshe me përmasa rreth 20 m me 10 m dhe 2-3 m të larta. Ato ishin rregulluar në grupe prej tre deri në gjashtë njësi rreth një sheshi me një platformë qendrore.Shkencëtarët besojnë se shumë prej tyre ishin shtëpi, por disa ishin për qëllime ceremoniale. Një kompleks, në Kilamope, përfshinte një platformë 140 m me 40 m.Ato u ndërtuan duke prerë në kodra dhe duke krijuar një platformë dheu në majë.
